Мәдени мұра  Ұлттық жобаӨткенді қастерлеу арқылы, болашағымызды баянды етеміз
  • Twitter
  • Facebook
  • Лента на Youtube
 

Материалдар

Хызыр мұнарасы

Ақтөбе облысы    [ қалыптасқан мерзімі: 1 Наурыз 1932 ж. ]

Ақтөбе облысы республиканың алты облысымен, солтүстікте Ресей Федерациясы Орынбор облысымен және оңтүстікте Өзбекістан Республикасы Карақалпақ автономды облысымен шекараласады.

 

Ақтөбе облысы халықтың жоғарыбейнелейтін образдары суреттелген – архитектура ескерткіштеріне бай. Мұнда бірнеше дәстүрлі архитектура, монументалды глиптика, ескерткіш топтары ерекшеленеді.

 

Экспозицияның Үстірттің Солтүстік қырының  (Доңызтау), онда күйдірілген кірпіштен дәстүрлі құрылысы сипатталып, Ақсай, Үлкен, Жыбысқы және т.б. ескерткіштері мен кесенелері өзіндік сағанаттар  ескерткіштеріне ерекше орын берілген.

 

 Ембі өзенінің жазығының Даушмар, Қарасақал, Асан-Қожа және т.б. ірі ескерткіштері бірігіп, құрайды. “Ашық аспанның астындағы музейін”  ескерткіштер декорымен және оригиналды композициясымен ерекшеленеді.

 

ХIV -ХV ғ.ғ. Абат-Байтақ  Батыс Қазақстан мемориалды-мәдени, архитектуралық ескерткіштерінің бірі 12 км. шақырымда Хобда өз. жағалауында Ақтөбе облысы Хобды районы Талдысай ауылынан оңтүстігінде орналасқан.

 

 Аңыз бойынша кесене ХV ғ. әйгілі қазақ философ-ойшылы Асан қайғының баласы – Абат батырдың қайтқан орнында құрылған. Бұл үйлену процесіндегі көшу уақытында күйеу бала сүрінген түйенің үстінен құлаған еді. Қайғырған халық қысқа мерзімде осы ұлы ескерткішті салып, “бүкіл әлемге” Абат-Байтақ екінші атауы болып кеткен.

 

Абат-Байтак кесенесі

 “ХVIII -  ХХ ғ.ғ. басында оңтүстігіне, батысқа және солтүстік-батысқа қарай қазақ ескерткіштері. Оған ХVIII ғ. соңы - ХIХ ғ. басында құлпытастар (200 астам) ансамбльдеріне және оған дейінгі ескерткішіне ұқсатылған өңделмеген кесенесі жатады.  Түрлі өңделген құлпытастар және негізнен батыс жағынан жер, тас үйінділері немесе қоршалымдар болған. Ерекше көзге түсетінін бір де бір құлпытас бір-біріне ұқсамайды. Моланың ішінде қатыпқалған ағаштан жасалған төсеу, жалпақталған жай құлпытастар, жоғары техникасымен өрнектелген объемды төсеулер, постамент түрінде ескерткіш және т.б. бар.  Өрнектеуден басқа өрнектелген және геометриялық орнаменттерімен төсеулерде кейде қару-жарақ бұйымдары, әйелдің әшекей бұйымдары суреттеледі. Көп жағдайларда батыс жақтан тасқа қашалған жазулар және мерт болғандар туралы ақпаратты қамтыған эпитафия шығаратын, қашалатын болған. Қазақ халқының тамғалары: табын, кете, алшын, байбақты, шекты және басқа көптеген құлпытастарда қашалған.