Жұма, 09 қаңтар 2009Биыл елімізде кеңінен аталып өткен Шәкәрім қажы Құдай­бер­ді­ұлының 150 жылдығы енді Фран­цияда жалғасқалы отыр. Яғни, 5-6 қарашада Париж қала­сында “Шәкәрім әлемі” деген атпен көрме ашылмақ. Көрменің мақсаты – шетелдіктерді дала да­нышпанының өмірімен, орта­сы­мен, шығармашылығымен таныстыру болып отыр. Бір айта ке­тетін жәйт, бұл көрме Франция мен Қазақстан арасындағы мә­де­ни-гуманитарлық байланысты дамытуға арналған шаралар ая­сында өтпек.

Шет жұрттықтар бірнеше та­қырыптық бөліктен тұратын көр­меден ә дегенде Шәкәрімнің ұс­тазы хакім Абайдың мем­лекеттік қорық-мұражайы жайлы мәлі­мет­терге қанықса, одан әрі ақын өмір сүрген ортамен, яғни Жи­де­байдағы Саят қора экс­по­зи­циясымен танысады. Ал екінші бөлімнен көпшілік Шәкәрімнің жарыққа шыққан еңбектерімен, сондай-ақ ақын жайлы зерттеу­лер­мен танысуға мүмкіндік алса, келесі бөлімнен ақын ерекше сүйіп оқыған Батыс пен Шығыс ойшылдарымен, Пушкин, Толс­той, Тургенев сияқты оның өрелі замандастарымен кездеседі.Көрмені “Шәкәрім және Семей” деген тақырып қорытын­дылайды. Онда Шәкәрім белсене қатысқан Семей географиялық қо­ғамы, ақынның Алаш партия­сымен, Алашорда үкіметімен қарым-қатынасы көрініс табады. Сонымен қатар, көрмеде Шәкә­рім­нің бүгінгі ұрпаққа жеткен жал­ғыз суреті (түпнұсқасы), этно­гра­фиялық фотоматериалдар, архив­тік құжаттар, сондай-ақ дала да­нышпанының өмірін әр қырынан бейнелейтін қылқалам ше­бер­ле­рі­нің суреттері, шығар­машылығына арналған аудио-бейне материал­дар қойылмақ.Жұмагүл ҚУАНЫШБЕКҚЫЗЫ. ЖАСТЫҚ ӨРНЕКТЕРІ Кеше Конгресс-Холлда ХІ Халық­аралық “Шабыт” шығармашыл жас­тар фес­тивалінің шымылдығы ашы­лып, өнер­сүйер қауым бәйгеге қа­тысушы жас­тарға сәт сапар тіледі. Мерекелік ша­раның ашылу құрметіне арналған концерттік бағдар­ламаны қазылар алқасы, шетелдік қонақтар тамашалады.Елорданың мәдени өмірінде ерекше мәнге ие осынау шара­ның жастық айдынын жанар­таудай қыз-қыз қайнатып жібе­ретін құдіретіне биыл міне, он бірінші рет куә болғалы отырмыз. Осы мерзімде бойларындағы өнер оты жасындай ойнаған небір дүлдүл дүбірімен дүр сілкінтіп, талай үміт таңдағы үркердей өнер көгін жайнатқан еді. Жер-жердегі жас бұлақтың көзін ашуға түрткі бола білген балғын өнерпаздар ұстаханасы ретінде ол баптаған жампоздардың даңқы бүгінде әріге асып, тіпті халықаралық айтулы додаларда бақтары жа­нып, бағаланып жатқандары қаншама. Қысқасы, “Шабыт” бү­гінде дарынды жастарды іріктеп, өнер көшіне ілестіретін толық­қанды мектепке айналып отыр. Оның ұясынан ұшып шығып жатқан балауса қанаттардың шығармашылығы жайында сын­шылар тарапынан ұдайы жылы лебіздердің айтылып жатуы осы ойымызды растай түседі. Өнер сайысы биыл несімен қызық дегенге келсек, бұл жолы сайыстың бейнелеу өнері, хоре­о­графия, халық музыкасы, клас­сикалық музыка, баян-аккордеон номинацияларына қоса әдеби шығарма мен журналистік жұмыс қатар түсіп отыр. Оны өткізудегі мақсат – астанаға шығармашыл жастардың назарын аудару, бас қаланың әлеуметтік-эконо­микалық өмірін республикалық және шетелдік бұқаралық ақпарат құралдары арқылы насихаттау, қоғамды елорданың даму кезе­ңімен кеңінен хабардар етіп отыру, ал оларға жеке-жеке тоқ­талсақ, поэзия бойынша –67, журналистикадан – 73, эстрада­лық жанр бойынша – 84, бей­нелеу өнерінен (кескіндеме) – 189, хореография саласынан 110 адам бақ сынамақ. Ел Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың қол­дауымен, ЮНЕСКО аясында өтетін дәстүрлі додаға тігіліп отыр­ған биылғы бас жүлде жыл­дағыға қарағанда қомақты. Гран-при жеңімпазы 250 мың теңгеге ие болады. Бірінші орын – 200 мың, екінші жүлде – 150 мың, ал үшінші орын 100 мың теңге болып белгіленді. Астана қаласы мен қалалық мәдениет басқар­масының тағайындаған жүлдесі – 50 мың теңге. Жалпы фестивальге биыл 722 адам қатысуда. Ал бәйгеде бақ сынайтын жастардың талантын таразылауға әлемдік дәрежедегі майталман мамандар шақырылып отыр. Мәселен, олардың арасынан Фариза Оңғар­сынова, Еркеғали Рахмадиев, Айман Мұсақожаева сынды мәш­һүр тұлғаларды атасақ, Италиядан Александра Фарро, Жапониядан Рихард Франк, Македониядан Мелитса Ферович, АҚШ-тан Роберт Гуттер, Оңтүстік Кореядан Пак Джиейин сияқты белгілі ше­берлер ат басын тіреп, “Шабыт­тың” мәртебесін биіктетуде. Өнер жарысының тағы бір айрықша қыры – жекелеген кейбір номинациялар бойынша атаулы жүлделер белгіленді. Поэзияда Мұқағали Мақатаев, журна­листикада Тауман Амандосов, баспа саласында Сапар Байжанов, көркемсөз жанрынан Тоқсын Құлыбеков, эстрада вокалынан Шәмші Қалдаяқов, биден Дәурен Әбіров, домбырамен ән салудан Қосымжан Бабақов, халық ас­паптары ансамблі бойынша Болат Сарыбаев, тағы да басқа осындай бірталай сыйлықтар фестивальдің көркемдік келбетін бұрынғы сарыннан молайта түскені бай­қалады. Бір апта бойына елор­даның мәдениет ошақтарын ән мен сазға, алуан бояу нұрына шомылдыратын жастық көкжиегі биыл да көп жұлдызбен марқай­ып, мамық сезім сыйлары бек анық.    

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ.