Сәрсенбі, 24 мамыр 2006Әл-Фараби мен Бейбарыс сұлтан қабірінен алынған топырақ Отырар жерінде қос бабамызға арналып салынатын болашақ кесенелер орнында жер қойнауына берілді.

Республика жұртшылығы жақсы біледі, Сырдың былтырғы тасуында үйін су алған ағайындарға Ел­басының тікелей тапсырмасымен 74 пәтер салынған Отырар ауданы, Маяқұм ауылының тұсында, Арыс өзенінің Сырға құяр сағасында Оқсыз деген қалашық болған. Бұл – ұлы ғұлама Әбу Нәсір Мұхамед Бин Тархан бин Узлағ әл-Фа­рабидің кіндік қаны тамған жер. Әлемдік мәдениеттің ірі орталық­тарының бірі, қазақтың алтын бесігі – Отырар ұстаздарынан дәріс алып, білімін тереңдету үшін Шам шаһарына өткен әл-Фарабидің рухы атамекенге оралды. Жалғыз емес. Елден қол-аяғы кісендеулі қа­лыпта жат жерге асырылған, ақылы мен көзсіз батырлығының арқа­сын­да Мысырдың Мәмлүк мемле­кетін билеген сұлтан әз-Заһир Бейбарыс бауыры екеуінің бейіті­нен алынған топырақ кеше, 16 наурыз күні Отырарға әкелінді.Митингті аудан әкімі, Шам шаһарына Оқсыз Отырардан қасиетті туған жер топырағы мен иісі аңқыған жусанын апарған Әлімжан Құртаев жүргізді....Кешір мені, туған жер!Сені артқа тастадым,Кешір мені, туған ел!Жолды алысқа бастадым!Кешір, ұлыс-ұрпағым.Бақ, байлық, даңқ таппадым.Кешір, ар-ұжданым.Білім болды баққаным...Әл-Фарабидің туған ел, жерге сағынышпен өрілген өлеңін оқыған облыс әкімі Болат Жылқышиев:   – Әбу Нәсір әл-Фараби мен Бейбарыс сұлтан – тек қазақтың ғана емес, иісі түркі халықтарының, барша мұсылман қауымының ортақ перзенттері. Сондықтан да бабала­ры­мыздың есімдері ұрпаққа – ұран, ұлтымызға – мақтан тұтар тұлға ретінде ғасырдан ғасырға жасай бермек, – деді.Қасиетті рәсімге ҚР Парламен­тінің бір топ депутаттары, көрнекті ғалымдар мен көрші республикадан арнайы өкілдер келіп қатысты. Қазақстанның бас мүфтиі Әбсаттар қажы Дербісәлі, ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты, ақын Мұх­тар Шаханов, ҚР Мәдениет, ақпа­рат және спорт министрлігінің Та­ри­хи-мәдени мұра департамен­тінің директоры Ербол Шаймер­денов сынды азаматтар елге оралған ұлы ойшыл мен сұлтанның бүгінгі ұр­пақ­тарына өткен өмірден сыр шерт­се, Қазақстанның халық ақы­ны Әселхан Қалыбекова арнау өлеңін оқыды.Туған жерге бабалар аманатын тапсыру баптардың бабы Арыстан­баб кесенесінің оң жағындағы ашық алаңқайда өтті. Шамнан әкелінген қос уыс топырақ аралары 15 метр қашықтағы екі орында жер қойнауына берілді. Облыстың бас сәулетшісі Еркін Жүсіпов бастаған сәулетшілер әл-Фараби мен Бейбарыс сұлтанға арналып салынатын кесененің жобасын макетке көшірген екен. Екеуінен де қазақ пен мысыр сәулетінің негіз­дері көрініп тұр.Рәсімнен кейін қонақтар Арыс­­танбаб кесенесіне келіп, зиярат етті.Ұлы әруақтарға арналған аста да ғибратты сөздер сөйленді. Елбасымыздың өзі қазақ тарихы­ның алтын бастауы деп баға берген Отырарды әр жылдары әр әкім басқарды, қал-қадерінше еңбек етті, үлесін қосты. Бірақ “Отырар өркениетін” толық мәнінде танытуда көкірегі алтын сандық азамат, күні кеше осы ауданның әкімі болған, бүгінде сенатор Қуаныш Айтахановтың еңбегі алабөтен. Әкімдік алдын­дағы әл-Фараби ескерткішінен басталған “Отырар даңқы” тарихи танымдық кешенін толық арала­ған адам әйгілі ортағасырлық қала Отырардың әлем тарихындағы орнын танып, құны ат басындай алтыннан қымбат жәдігер кітапты оқығандай болады. Әл-Фараби турасында ой өрбіткен сенатор Қуаныш Айтаханов оны өсірген өркениет бесігі Отырар тағылы­мын назардан тыс қалдыруға болмайтынын ел тарихымен сабақтастыра әңгімеледі.Астан кейін Отырар ауданы орталығындағы әл-Фараби атын­дағы мәдениет сарайында халық­аралық ғылыми конференция өтті.Алдында Сирияға сапар бейне­таспадан көрсетіліп, Әбсаттар қа­жы түсінік беріп отырды. Белгілі ғалымдар Ғарифолла Есім, Жа­қып­бек Алтаев, Құлбек Ергөбектің баяндамалары фара­битану алдын­дағы жаңа міндет­терді белгілеп берді.

Авторы: Бақтияр ТАЙЖАН.