Павлордар өңірінің мақтанышы, сәулет ескерткіші А. Деров көпестің сауда үйі болып есептеледі. Ғимарат 1896 жылы  сәулетші П. Батовтың жобасымен қаланың белгілі азаматы және әйгілі I гильдий көпесі  А.И. Деровтың ақшасына салынған.

Қарағұл кесенесі, Кіші Жүз қазақтарының құрметке бөленген өкілдерінен біреуінің басында тұрғызылған. Бұл XIX ғасырдың, көркем күмбезді кесенелер тобы ішінен айрықша ескерткіштердің біреуі. Кесене, Мұғалжар ауданындағы Борлы ауылынан, оңтүстік-шығыс бағытында 10 шақырым қашықтықта орналасқан. Ескерткіш, бөлекше, төбеде орналасқан, қасында бірнеше жақын заманның мазарлары бар. Оңтүстік алдыңғы жағымен күмбезді кесене жоспарында салынған тікбұрышты ғимарат. Бір қатарлы блокты цоколдан іргетасс

Ықылас атындағы Ұлттық Музыкалық Аспаптар Мұражайының ғимараты (бұрыңғы Офицерлер жиналыс Үйі), 1908 жылғы, Алматы қаласы, Зенков көшесі, 24. Алғашқы қолданылу мақсаты – Верный қаласының клубтық ұйымы-әскери жиналысы; 1913 жылында – Романовтар әулетінің 300-жылдығы мерейтойына орай ұйымдастырылған бірінші ауыл-шаруашылығы көрмесінің павильоны, 1918 жылдан бастап – пошта-телеграф кеңсесі. Жобаға қарағанда төртбұрыш пішініде, ағаштан жасалған және сырттан тақтайларменен қапталғ

Бұл ғимарат 1890 ж. салынған. Гоголя көшесі басындағы 37 үй. Сәулет өнерінің қайталанбас тарихи ескерткіші, ғимарат қабырғалары Алатау еменімен ою өрнектеліп безендірілген. Қайта қалпына келтіру жұмыстары 2003-жылы басталған болатын, алайда қаражат жетіспеуі салдарынан 2004-жылға қалдырылды. Ағаш ғимаратқа іші-сыртына қалпына келтіру жұмыстары жасалынды. Сурет 1. Верный үш класты училищесі Сурет 2. Верный үш класты училищесі

«Жаркент мешіті» Сәулет көркем мұражайы, ХІХ ғасыр - Алматы қаласының орталық бөлігінде орналасқан және де құрамына: мешіт; мұнаралы қақпа; кіші мешіт-медресе; сыртқы қақпа; тас қоршау секілді нысандар кіреді. Құрылыс қытай шебері Хон Пиканың бастамалығымен салынған. Құрылыс шебердің нұсқауы бойынша жобасыз салынған, кіші мешіт медресе мен тас қоршаулар 1903-1905 жылдары салынған. Сурет 1. Жаркент мешіті Құрылыс салу барысында әртүрлі материалдар қолданылған. Мысалы ме

Ескерткіштің  уақыты 1846 ж. Ескерткіштің мекен-жайы Атырау облысы, Индер ауданы, Индер поселкесінен оңтүстік-шығысқа қарай  40 ш.
Іргетасы – біртұтас бетон. Қабырғасы – бетоннан, ішінен және сыртынан ұлутаспен қапталған. Төбесі – бетоннан құйылған күмбезі. Сыртқы шеңбердің диаметрі –7,6 м ішкі шеңбердің диаметрі 6,2 м. Басты қабырғасының биіктігі 6,4 м күмбез барабанының биіктігі –1,8 м, барабанның сыртқы шеңберінің диаметрі 5,2 м, кесененің жалпы биіктігі –12,2 м.

Жұбан Кесенесі ХІХғасыр Ембі ауданы - ортасында бір күмбезі бар тік бұрышты бір бөлмелі кесене. Сыртқы-ішкі жақтары ою өрнекпен нобайланған. ХІХ ғасыр аяғындағы ескерткіш. Бұның фундаменті теңдесі жоқ, оның қызметін цоколь аса тереңдетілмеген күйде атқарып тұр. Қабырғалары және сыртқы безендірілуі: Кесененің төрт бұрышыда цоколь деңгейімен паралель түбіне дейін тігінен үш бөлікке бөлінген, орталық портальді, жалпақ күректермен және орнаменттелді тимпанмен безендірілген. Және екі жағындағ

Ескі карта бойынша қазіргі әскери училище ғимараты Михайловский және Никольский көшелері бұрышында орналасқан. Ғимарат XIX ғасырдың  70 жылдары салынған. Онда классикалық ерлер гимназиясы болған. 1890 жылы училище болып құрылған. Училищеде 200-дей бала оқыған. Ғимарат үш этапта күйдірілген кірпіштен тұрғызылған. Қазіргімен салыстырғанда айтарлықтай айырмашылық жоқ, екінші қабат терезелері сәнделген кіреберіс есік үстінде балкон орналасқан.

Қалпына келтірілген тарихи кешен Орданын оңтүстік бөлігінде орын тіккен. Солтүстік және Солтүстік шығыс бөлігі тұрғын үйлермен шектеседі, Солтүстік батысы қоғамдық маңызы бар ғимараттармен шектеседі, оңтүстігі демалыс орнымен шектеседі. Сурет 1. Бөкей ордасы Сурет 2. Бөкей ордасы. Орталығы Сурет 3. Бөкей ордасы. Батыс және шығыс Флигельдері Тарихи кешен аймағында: Салынып жатқан мешіт, хан сарайының шығыс бөлігі, дәрігер Сергачевтің үйі, Педогогикалық техникум ғимараты, Асхана

Жамбыл облысының Талас ауданының Сейілбек ауылында орын тепкен мешіт, Қазақстандағы бірден бір өзгеше сәулет ескертіші. Алғашқы рет ескерткішті 1945 жылы Г.И.Пацевичтің басшылығымен ЭРУДА зерттеген. Кейіннен 1949 жылы Л.М.Ремпел бастаған Жамбыл облыстық музей экспедициясы зерттеді. Қара Қожа мешіті XX ғасырға жатады. Мешіт Сейілбек ауылында туған жергілікті рухани басшының атымен аталған. Бұл мешіт Қара Қожаның бастамасы бойынша 1909 жылы тұрғызылған, кейіннен оның аты берілген, ол 16,9х16,26м к

Шоқай Датка түрбесі Жетісу аймағының тарихи және мәдени мұрасының, ең маңызды ескерткіштерінің біреуi болып табылады, ол туралы атақты ғалым Шоқан Уәлиханұлы да өз еңбектерінде айтып кеткен болатын. Орта ғасыр қаласы Саудакенттін, қалашығының зиратында орналасқан. Зерттеушілер оны 17-18 ғасырдың сәулет орнектеріне байланыстырған. Сол кездің жалпы монументалды сәулет тәрізіне уқсас. Сурет 1. Шоқай Датқа кесенесі. Қайта құруға дейінгі көрініс Үлкен, тек бөлмелі, күмбезді- үлкен Кіре

Қазақ ССР ғылым Академиясының ғимараты 1948-57 жылдары салынған, сәулет ескерткіші ретінде мемлекет қамқорлығына алынған. Ғылым Академиясының ғимарат кешені Алматы қаласындағы Шевченко 28 көшесінде және Шевченко-Кұрманғазы -Қонаев-Пушкин көшелерінің шаршы аумағында  3,0906 га жер телімін алып жатыр.

Бұл нысан XIX ғ. аяғында салынған медресе Қызылорда қаласының солтүстік батысында 60 шақырым жерде автокөлік тас жолы бойында және темір жолдан 100 метр жерде орналасқан.
Қалжан Ахун 1862 жылы Хиуа хандығында дүниеге келген және Хиуа мен Бухараның  рухани оқу орындарында білім алған. Қалжан Ахунаның әкесі Бөлекбай Ақтөбе облысындағы Жамақағлы жеріндегі табын руынан.

Мақұл-Там түрбесі Қызылорда облысында орналасқан. 19 ғасырдың соңында салынған. Діни мағына таситын ғимараттардың сәулет өрнегі болып табылады. Түрбе, жалпы қарағанда екі күмбезді ғимарат болып, ішкі қуыс бөлмелері екі қабатты болып жасалган. Ұзындығы мен ені 11,46х7,0 м, алдынғы бөлмесінің биіктігі 4,3 м, ал жалпы биіктігі 8, 775 м. Қабырғалары 320х150х65 мм пішініндегі күйдірілген кірпіштен қаланған. Қабырғалардың жер денгеінен жалпы биіктігі 4,3 м. Сырткы қабырғаларының қалындығы 2,5 кірпіш.

Ұлытау ауданы Малшыбай ауылының оңтүстік шығысқа қарай 20 км қашықтықта орналасқан. Республикалық маңызы бар сәулет ескерткіші болып есептеледі. Автор, құрылысшы, тапсырыс беруші, құрылу тарихы- белгісіз.

Құрылым 14 күмбезден тұрады, ескерткіш биіктігі 16,5 м, көлемі 33,3х20,1м, мешіт ұлы Жібек Жолы бойында орналасқан. Қалпына келтіру жұмыстары 2003 жылы басталып, 2004 жылы аяқталған. Қабырғаларын жөндеу гидроизоляция қондырғысы қойылып, арнайы плиткалармен күмбездері жөнделіп, қабырғалары жәнеде едендері жөнделді. Сондай-ақ мешіт аумағы қоршалып электр тоғы тартылды. Нысан пайдаланылуға берілді. Сурет 1. Аққойлы мешіт-медресесі. Өңдеу жұмыстарына дейінгі көрінісі С

Бір мұнаралы мешіт   19 ғасырдың екінші жартысының ғимараты. Ғимарат ұзынша келген төртбұрыш пішінінде, тек күмбезді және шығыс жағында орналасқан жалғыз мұнаралы болып, күйдірілген кірпіштен қаланған. Ғимараттың авторы, түрік сәулетшісі Абдулла Эфенди. Ғимараттын қабырғалары сырттан, қолмен пішін берілген балшықтан жасалған әшекей элементтеріменен, горизонталды және тік күшейткіш мәткелеріменен безендірілген.   Сурет 1. Бір мұнаралы мешіт Сурет 2. Бір м

Ықылас атындағы халықтық саз аспаптары мұражайының ғимараты (офицерлер жиналған үй) 1908 жылы салынған. Жоба авторы  А.П.Зенков. Алғашқы міндеті: офицерлер жиналысына арналған. 1913 жылы –алғашқы ауыл шаруашылық және өндірістік көрменің павильоны. 1918 жылы– пошталық-телеграфтық кеңсе